Upał nie odpuszcza. Objawy, których nie wolno zignorować

Gdy temperatura rośnie, organizm zaczyna pracować na wyższych obrotach i szybko traci zapas sił. Najpierw pojawia się silne pragnienie, potem ból głowy, osłabienie albo rozdrażnienie, a granica między zwykłym dyskomfortem a zagrożeniem robi się zaskakująco cienka. W takich warunkach nawet krótki spacer, podróż samochodem czy chwila na pełnym słońcu mogą skończyć się źle. Dlatego w upalne dni liczy się szybka reakcja i proste nawyki, które potrafią zatrzymać kłopoty, zanim rozkręcą się na dobre.

• Pierwsze sygnały przegrzania łatwo zlekceważyć
• W domu i w drodze najlepiej działa prosty porządek dnia
• Dzieci, seniorzy i zwierzęta potrzebują szczególnej uwagi

Pierwsze sygnały przegrzania łatwo zlekceważyć

Wysoka temperatura nie uderza od razu z pełną siłą. Najpierw daje o sobie znać pragnieniem, potem przychodzi zmęczenie, senność, rozdrażnienie i spadek koncentracji. To właśnie ten etap bywa najgroźniejszy, bo wiele osób myli go ze zwykłym osłabieniem.

W kolejnej fazie mogą pojawić się zawroty głowy, silne osłabienie, niepokój albo ból głowy. To już sygnał, że organizm potrzebuje chłodu i odpoczynku, a nie kolejnych minut na słońcu. Przy takich objawach należy jak najszybciej zejść do chłodnego miejsca i w razie potrzeby wezwać pomoc pod numerem 112.

W upale cierpi także układ nerwowy. Spowolniona reakcja i problemy z koncentracją są szczególnie niebezpieczne za kierownicą oraz przy pracach wymagających uwagi. Wystarczy chwila nieuwagi, by zwykła codzienność zamieniła się w ryzykowną sytuację.

W domu i w drodze najlepiej działa prosty porządek dnia

Najwięcej szkód przynosi nie samo słońce, lecz długie wystawianie organizmu na gorąco bez przerw. Dlatego w mieszkaniach i samochodach warto działać z wyprzedzeniem, a nie dopiero wtedy, gdy robi się duszno i ciężko oddychać.

Pomagają przede wszystkim takie nawyki:

• zamykanie okien i zasłanianie rolet lub żaluzji po stronie, na którą świeci słońce,
• wietrzenie wnętrz wcześnie rano i nocą,
• lekkie, przewiewne ubrania w jasnych kolorach,
• unikanie gwałtownych przejść między chłodną klimatyzacją a rozgrzanym powietrzem,
• ograniczenie przebywania na słońcu między 11.00 a 16.00,
• rezygnacja z intensywnego wysiłku w najgorętszej części dnia,
• częste przerwy w podróży samochodem i odpoczynek w cieniu,
• regularne picie wody niegazowanej.

Warto też pamiętać o jedzeniu. Wysokie temperatury sprzyjają psuciu się żywności, dlatego higiena w kuchni ma wtedy większe znaczenie niż zwykle. Lżejsze posiłki, warzywa i owoce są bezpieczniejszym wyborem niż tłuste, ciężkie dania, które dodatkowo obciążają organizm. Alkohol tylko pogarsza sytuację, bo przyspiesza odwodnienie.

Za upał uznaje się zwykle temperaturę przekraczającą 30°C. Najwyższe wartości pojawiają się zazwyczaj między 15.00 a 18.00, a najmocniejsze promieniowanie UV przypada najczęściej na 12.00–13.00. To właśnie wtedy najlepiej ograniczyć ekspozycję na słońce.

Dzieci, seniorzy i zwierzęta potrzebują szczególnej uwagi

Nie każdy organizm znosi gorąco tak samo. Najbardziej narażone są dzieci, osoby starsze i zwierzęta, bo szybciej tracą wodę i gorzej radzą sobie z przegrzaniem. W ich przypadku drobne zaniedbanie może mieć dużo poważniejsze skutki.

Dziecka ani zwierzęcia nie wolno zostawiać w zaparkowanym samochodzie nawet na krótko. Wnętrze auta nagrzewa się błyskawicznie i może osiągnąć 50–60°C, co staje się bezpośrednim zagrożeniem dla życia. Podczas spacerów z dzieckiem przydają się lekkie ubranie, nakrycie głowy i regularne podawanie napojów.

Seniorzy powinni w miarę możliwości unikać wyjść w najgorętszych godzinach dnia. Jeśli muszą wyjść, potrzebują wody, ochrony głowy i spokojnego tempa. Osoby przyjmujące leki powinny zwrócić uwagę na to, czy preparaty nie wpływają na gospodarkę wodno-elektrolitową i zdolność organizmu do regulowania temperatury. W razie wątpliwości najrozsądniej skonsultować się z lekarzem.

Ochrona skóry też ma znaczenie. Krem z filtrem SPF nie daje pełnej tarczy przed promieniowaniem UV, ale wyraźnie zmniejsza ryzyko poparzeń. Trzeba go nałożyć przed wyjściem i ponawiać po kąpieli, spoceniu się albo wytarciu ręcznikiem. W upalne dni to nie drobiazg, lecz element codziennego bezpieczeństwa.

na podstawie: Starostwo Powiatowe.