Kolej ze Słupska do Szczecinka powstała dla przemysłu i lasów

Długie proste odcinki, ciasne łuki i nasypy przecinające podmokły teren do dziś pokazują skalę dawnej inwestycji. Linia kolejowa między Szczecinkiem a Słupskiem nie była wyłącznie projektem komunikacyjnym. Jej przebieg podporządkowano potrzebom zakładów przemysłowych, gospodarki leśnej i majątków należących do wpływowych rodzin. Dużą rolę w powstaniu trasy odegrał Otto von Bismarck związany z Warcinem.

Z materiału Gminy Kępice wynika, że pod koniec XIX wieku region potrzebował sprawniejszego transportu. W Kępicach działały zakłady zajmujące się przerobem żelaza oraz młyny, a w Barcinie produkowano białą cegłę. Towary przewożono także z rozległych lasów należących między innymi do rodzin von Bismarcków i Hohenzollernów.

Dotychczasowe drogi transportu nie wystarczały do przewozu drewna, materiałów budowlanych i produktów miejscowych zakładów. Dlatego zaplanowano linię ze Szczecinka przez Korzybie i Słupsk do Ustki. Powiązano ją również z trasą prowadzącą z Korzybia przez Sławno do Darłowa. Układ połączeń odpowiadał gospodarczemu charakterowi poszczególnych miejscowości.

• Drewno, cegła i żelazo wyznaczyły kierunek torów
• Nasypy i torfowiska utrudniały budowę
• Korzybie miało połączenia w pięciu kierunkach

Drewno, cegła i żelazo wyznaczyły kierunek torów

Budowę rozpoczęto w drugiej połowie 1871 roku. Jednym z najważniejszych powodów powstania linii był transport drewna z lasów należących do Ottona von Bismarcka. Właściciel majątku w Warcinie miał także związki z Barnowcem w okolicach Kołczygłów, gdzie wychowywała się jego przyszła żona Johanna von Puttkamer.

Kolej ułatwiała obsługę działalności gospodarczej Bismarcka, ale jej znaczenie wykraczało poza interes jednego majątku. Połączenie przyspieszyło przewóz surowców i wyrobów, a z czasem zaczęło służyć także pasażerom. Najpierw decydowała gospodarka, później tory stały się również częścią codziennej komunikacji mieszkańców.

Odcinek ze Szczecinka do Ustki, przebiegający przez Korzybie i Słupsk, uruchomiono 1 października 1878 roku. 15 listopada tego samego roku rozpoczęły się przewozy na trasie z Korzybia przez Sławno do Darłowa.

Nasypy i torfowiska utrudniały budowę

Roboty ziemne wymagały pokonania pofałdowanego terenu, dużych różnic wysokości oraz licznych bagien i torfowisk. Wykonano głębokie wykopy i wysokie nasypy, aby utrzymać odpowiedni przebieg torów.

Ślady tych prac nadal można rozpoznać w układzie trasy. Linia ma długie proste, miejscami ciasne łuki i odcinki o dużym nachyleniu. W okolicach Korzybia przebieg torów skorygowano w latach 1920–1925, jednak zasadniczo zachował on pierwotny kształt. Dzięki temu współczesny układ trasy nadal pokazuje, jak projektanci dostosowywali kolej do wymagającego terenu.

Na obszarze dzisiejszej gminy Kępice działały stacje, przystanki i ładownie o różnym znaczeniu:

• Przytocko – przystanek osobowy i ładownia.
• Ciecholub – stacja z ładownią, na której mogły mijać się pociągi pasażerskie i towarowe. Podlegała jej także ładownia w Przytocku.
• Biesowice – przystanek osobowy.
• Kępka – przystanek osobowy.
• Kępice – stacja z ładownią przeznaczoną do obsługi i formowania pociągów towarowych o długości około 500–600 metrów.
• Osieczki – niewielka ładownia leśna przy przejeździe kolejowym i nieistniejącym już budynku kolejowym. Był to jedyny z wymienionych obiektów, który nie przetrwał II wojny światowej.
• Korzybie – największa stacja na terenie obecnej gminy, z własną lokomotywownią i wagonownią.

Korzybie miało połączenia w pięciu kierunkach

Znaczenie Korzybia wynikało z liczby obsługiwanych tras. W okresie największego rozwoju ze stacji można było wysyłać pociągi do:

• Bytowa,
• Polanowa,
• Sławna,
• Słupska,
• Szczecinka.

Tak rozbudowany układ sprawiał, że Korzybie pełniło funkcję ważnego punktu dla przewozów towarowych i pasażerskich. Z kolei stacja w Kępicach była przystosowana do pracy z długimi składami towarowymi, co dobrze pokazuje, jak duże znaczenie miały surowce leśne i produkcja przemysłowa.

Budowa linii zmieniła możliwości gospodarcze całego obszaru. Zakłady zyskały szybszy transport, lasy otrzymały sprawniejsze połączenie z odbiorcami, a miejscowości przy trasie zostały włączone do większej sieci komunikacyjnej. Zachowany przebieg torów i pozostałości infrastruktury pozwalają dziś odtworzyć nie tylko historię kolei, lecz także gospodarczą mapę dawnej gminy Kępice.

na podstawie: Urząd Miejski w Kępicach.