Kaszubskie pisarki na deskach kępickiej biblioteki. Seniorzy z Kępic i Bytowa łączą siły

Głos Floriana Ceynowy znowu rozbrzmiał wśród regałów z książkami. Tym razem jednak to kobiece pióra znalazły się w centrum uwagi – podczas ostatniego wykładu tego roku akademickiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Kępicach profesor Adela Kuik-Kalinowska przemierzyła ścieżki kaszubskich literatek, których twórczość przez dekady pozostawała w cieniu męskich kolegów. Sala wypełniła się słuchaczami, ale to, co wydarzyło się po przerwie na kawę, może zmienić oblicze lokalnego życia senioralnego.

• Pióro, które nie znało płci
• Most między pokoleniami – i miastami
• Dziewięć wykładów i jedna myśl

Pióro, które nie znało płci

Profesor Kuik-Kalinowska – laureatka Kaszubskiej Nagrody Literackiej „Wiatr od Morza” i specjalistka od literatury XIX i XX wieku – nie pierwszy raz gości w Kępicach. Tym razem jednak temat był szczególnie osobisty. Przemierzając kolejne dekady, przywołała postaci, które dźwigały ciężar podwójnego wykluczenia: jako Kaszubki i jako kobiety w świecie zdominowanym przez męskie nazwiska.

Anna Łajming, Krystyna Muza, Ida Czaja. I Rozalia Narloch – nazywana „Kaszubską Konopnicką”, której poezja wciąż czeka na szersze odkrycie. Słuchacze UTW usłyszeli, jak te pisarki tworzyły w języku, który do 2005 roku nie miał nawet formalnego statusu – dziś jedyny prawnie uznany język regionalny w Polsce.

„Język kaszubski to nie muzealny eksponat, ale żywe medium, które kształtowało tożsamość całych pokoleń” – podkreślała prelegentka, sięgając po przykłady z twórczości Floriana Ceynowy, ojca literatury kaszubskiej, ale też pokazując, jak jego następczynie rozwinęły to dziedzictwo.

Most między pokoleniami – i miastami

Zastępca burmistrza Maciej Chaberski, witając gości, nie krył zadowolenia z frekwencji. W sali zasiedli nie tylko kępiccy seniorzy, ale i delegacja z bytowskiego stowarzyszenia „Seniorzybytow.pl”. To właśnie ich obecność nadała spotkaniu wymiar praktyczny.

Podpisane tego dnia porozumienie o współpracy między UTW w Kępicach (reprezentowanym przez prezes Dorotę Wiśniewską) a bytowskim stowarzyszeniem (przewodniczący Lesław Gołąb) otwiera nowe możliwości:

• wspólne uczestnictwo w wykładach i spotkaniach
• wymiana doświadczeń między środowiskami
• organizacja inicjatyw integracyjnych obu grup

Chaberski zdradził też szczegóły dotyczące „Kępickiego Darcia Pierza” – wydarzenia, na które UTW pozyskało właśnie dofinansowanie. Nazwa nawiązuje do tradycyjnego zajęcia, ale program będzie znacznie szerszy.

Dziewięć wykładów i jedna myśl

Zamknięty właśnie rok akademicki 2025/2026 przyniósł dziewięć spotkań UTW w Kępicach. Każde z nich – od historii literatury po praktyczne umiejętności – budowało coś więcej niż tylko wiedzę. Tworzyła się sieć znajomości, wspólnych odniesień, punktów styku między ludźmi, którym oficjalny wiek emerytalny nie przeszkodził w ciekawości świata.

Wykład o kaszubskich literatkach był ostatnim akordem, ale też zapowiedzią: sezon 2026/2027 rozpocznie się we wrześniu, a współpraca z Bytowem – jeśli pierwsze wspólne inicjatywy wyjdą poza papier formalny – może stać się wzorcem dla innych małych ośrodków w regionie.

na podstawie: UM Kępice.