Dwie kamienice z ochroną konserwatorską - nowe wpisy do rejestru w Słupsku

Jesienią 2025 roku Słupsk zyskał dwa kolejne obiekty objęte ochroną konserwatorską – to decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, która otwiera przed właścicielami szansę na wsparcie przy pracach renowacyjnych. Miejsca, w których mieszkają warstwy historii i rzemiosła, nagle stają się nie tylko elementem tkanki miasta, ale też formalnym dobrem kultury. Zmiana statusu oznacza nowe obowiązki, ale też możliwości finansowania i opieki nad detalem, który przez lata pomagał tworzyć charakter ulicy.

• Nowa ochrona dla siedziby Związku Harcerstwa Polskiego przy ul. Partyzantów 31
• Neorenesansowa fasada przy ul. Długiej 23 zyskuje ochronę w Słupsku

Nowa ochrona dla siedziby Związku Harcerstwa Polskiego przy ul. Partyzantów 31

Budynek przy ul. Partyzantów 31 został wpisany do rejestru zabytków razem z fragmentem ogrodzenia i terenem działki. To obiekt z początku XX wieku, w którym od lat funkcjonuje siedziba Związku Harcerstwa Polskiego, Chorągiew Gdańska. Przed wojną kamienica należała do rodziny Schultzów – swoją pracownię i sklep miał tam malarz i rzemieślnik Walter Schultz, a część jego dorobku przechowuje Muzeum Pomorza Środkowego.

W budynku zachowały się istotne elementy historyczne, na które konserwator zwrócił uwagę:

• częściowo oryginalna stolarka okienna z pierwotnymi podziałami,
• dekoracyjna ślusarka w postaci krat i ażurowych elementów,
• ażurowe ogrodzenia z florystycznymi ozdobami osadzone na podmurówce,
• fragmenty drewnianej stolarki we wnętrzach parteru — drzwi, okładziny ścienne i sufitowe,
• główna klatka schodowa z oryginalną drewnianą konstrukcją i balustradą.

Wpis obejmuje też fragment ogrodzenia – to rzadki przypadek, gdy opieka konserwatorska rozciąga się poza samą bryłę budynku. Decyzja wynikała ze zgłoszenia właściciela, co oznacza, że zainteresowane strony będą mogły korzystać z instrumentów wsparcia przy pracach zabezpieczających i renowacyjnych.

Neorenesansowa fasada przy ul. Długiej 23 zyskuje ochronę w Słupsku

W rejestrze znalazła się też frontowa elewacja kamienicy stojącej pod adresem ul. Długa 23. To neorenesansowa kamienica z 1904 roku, usytuowana w południowej części zachodniej pierzei ulicy. Konserwator objął ochroną przede wszystkim elewację frontową, na której wyróżniają się boniowany parter, pilastry z głowicami o stylu jońskim oraz dekoracyjne szyszki wpisane w ornamentykę kwiatową.

Z archiwalnych zapisów wynika, że w 1916 roku właścicielką kamienicy była Emma Trabant — wówczas w budynku mieszkało około 15 osób, głównie robotników i rzemieślników. Pod koniec lat trzydziestych obiekt należał do Otto Schramma — wtedy liczba mieszkańców wzrosła do 28. Wpis do rejestru podkreśla wartość kamienicy dla historycznego wyglądu ulicy i chroni jej front przed zmianami niezgodnymi z historycznym charakterem.

W obu przypadkach formalne wpisy zostały zainicjowane przez właścicieli nieruchomości. To istotna informacja dla miasta - wpis ułatwia ubieganie się o wsparcie z różnych źródeł, także z budżetu miejskiego, a jednocześnie oznacza konieczność konsultowania prac konserwatorskich z urzędami ochrony zabytków.

O wpisach zdecydował Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków - to ta instytucja formalnie nadaje obiektom status ochronny i wyznacza ramy działań konserwatorskich.

Dla mieszkańców i właścicieli oznacza to realne zmiany w sposobie prowadzenia remontów i większe prawdopodobieństwo, że kluczowe detale – stolarka, ozdobne ogrodzenia, elementy kamieniarki – zostaną zachowane i restauracyjne prace będą dofinansowane. W praktyce warto spodziewać się:

• konieczności uzgodnień projektów z konserwatorem przy większych pracach,
• możliwości ubiegania się o dotacje i dofinansowania na remonty elewacji czy elementów stolarki,
• prac konserwatorskich ukierunkowanych na zachowanie oryginalnych detali, a nie ich wymianę na współczesne zamienniki.

Wpisy te przypominają, że ulica to nie tylko kamienice jako budynki użytkowe, lecz warstwa pamięci i rzemieślniczych śladów, które dzięki ochronie mają szansę przetrwać kolejne pokolenia.

na podstawie: Urząd Miejski w Słupsku.